.
Кош бойлуулук учурунда энеден түйүлдүккө өтүшү мүмкүн болгон TORCH тобундагы тубаса инфекциялар балдарда аутизм жана акыл-эс бузулуусунун пайда болуу коркунучун жогорулатышы мүмкүн. Мындай жыйынтыкка Швециядагы Karolinska Institutet изилдөөчүлөрү келишкен. Изилдөөнүн жыйынтыгы JAMA Pediatrics журналына жарыяланган.
TORCH инфекцияларына цитомегаловирус, кызамык, токсоплазмоз жана герпес вирусу сыяктуу оорулар кирет. Айрым учурларда бул инфекциялар плацентардык тосмодон өтүп, түйүлдүктү жабыркатышы мүмкүн.
Окумуштуулар 1987-2021-жылдары Швецияда төрөлгөн 3,7 миллион адамдын медициналык жана билим берүү боюнча маалыматтарын талдашкан. Алардын ичинен 975 адамда тубаса TORCH инфекциясы аныкталган. Катышуучулар 30 жылга чейин байкоодо болгон.
Изилдөөгө ылайык, тубаса TORCH инфекциясы бар балдарда аутизм диагнозу инфекциясы жок балдарга салыштырмалуу болжол менен үч эсе көп коюлган. Ал эми акыл-эс бузулуусунун диагнозун алуу коркунучу жети эседен ашык жогору болгон. Оор жана терең деңгээлдеги акыл-эс бузулуусунда бул көрсөткүч дээрлик 30 эсеге жеткен.
Ошол эле учурда изилдөөчүлөр TORCH инфекциялары сейрек кездешерин жана аутизм менен акыл-эс бузулуусунун жалпы учурларынын аз гана бөлүгүнө себеп болушу мүмкүн экенин белгилешкен. Авторлордун эсебинде, Швецияда оор акыл-эс бузулуусунун болжол менен 1,2% жана аутизм учурларынын 0,034% ушул инфекциялар менен байланыштуу болушу мүмкүн.
Окумуштуулар ошондой эле тубаса TORCH инфекциясы бар балдарды инфекциясы жок бир туугандары менен салыштырышкан. Натыйжада байланыш сакталып калган. Бул жалпы үй-бүлөлүк факторлор изилдөөнүн жыйынтыгына толугу менен таасир этпегенин көрсөтүшү мүмкүн.
Изилдөөдө TORCH инфекциялары менен көңүлдүн жетишсиздиги жана гиперактивдүүлүк синдрому (СДВГ) же обсессивдүү-компульсивдүү бузулуу сыяктуу башка нейропсихиатриялык оорулардын ортосунда так байланыш табылган эмес.
Мындан тышкары, инфекциясы бар балдардын мектептеги баалары орточо эсеп менен төмөн болгону аныкталган. Бул аутизм же акыл-эс бузулуусу диагнозу коюлбаган балдарга да тиешелүү болгон.
Изилдөөчүлөрдүн айтымында, кош бойлуулук учурунда түйүлдүккө өткөн айрым инфекциялар баланын мээсинин өнүгүшүнө узак мөөнөттүү таасир этиши мүмкүн. Алардын айрымдарын алдын алууга болору коомдук саламаттыкты сактоо жаатында профилактикалык чаралардын маанилүүлүгүн көрсөтөт.
Окумуштуулар кызамыкка каршы эмдөөнү ийгиликтүү алдын алуу чараларынын бири катары белгилешкен. Швецияда улуттук эмдөө программалары киргизилгенден кийин бул инфекция дээрлик жоюлган.
TORCH — кош бойлуу аялдан түйүлдүккө өтүшү мүмкүн болгон инфекциялардын тобу.
Бул инфекциялар кош бойлуулук учурунда түйүлдүктүн өнүгүшүнө терс таасир этиши мүмкүн.
